М. Жұмабаев ауданындағы Қарақоға орта мектебінің жоғары сынып оқушыларына дропперлік үшін қылмыстық жауапкершілік туралы түсіндірілді

2026 жылғы 1 шілдеден 30 қыркүйекке дейін өтіп жатқан «Hi-Tech» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында Петропавл станциясындағы Көліктегі полиция бөлімінің криминалдық полиция бөлімінің қызметкерлері Булаево станциясындағы Көліктегі полиция бөлімшесімен бірлесіп, СҚО М. Жұмабаев ауданындағы Қарақоға орта мектебінің 11-сынып оқушыларына профилактикалық дәріс өткізді, деп хабарлайды QZ NEWS тілшісі.

Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – дропперлік, яғни банк шоттарын, карталарын және басқа да төлем құралдарын заңсыз қаржылық схемаларда пайдалану болды. Полиция қызметкерлері оқушыларға банк картасын немесе шотқа қолжетімділікті беріп, «оңай ақша табу» туралы ұсыныстардың не себепті елеулі құқықтық салдарға әкелуі мүмкін екенін түсіндірді.

Қазақстанда 2025 жылғы 16 қыркүйектен бастап дропперлік үшін қылмыстық жауапкершілікті көздейтін Қылмыстық кодекстің 232-1-бабы қолданысқа енгізілді. Заңда банк шотына, төлем құралына немесе сәйкестендіру құралына қолжетімділікті заңсыз ұсыну, беру немесе иемдену, сондай-ақ ақшаны заңсыз төлеу және аудару үшін жауапкершілік қарастырылған. Жағдайға байланысты жаза мүлікті тәркілей отырып, жеті жылға дейін бас бостандығынан айыруға дейін жетуі мүмкін.

Дәріс барысында адамның дроппер атануы үшін алаяқтыққа тікелей қатысуы міндетті еместігіне ерекше назар аударылды. Өзінің банк картасын, шот деректерін немесе банк қосымшасына қолжетімділігін сыйақы үшін бөгде адамға беру де қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

«Ерекше атап өткім келеді: егер біреуге банк картасын, шот деректерін немесе мобильді банкингке қолжетімділікті беру қажет болса, оңай ақша табу туралы ұсыныстарға келіспеу керек. Тіпті адам ақшаның сіздің шотыңыз арқылы уақытша ғана өтетінін және бұл үшін сыйақы алатыныңызды айтса да, салдары өте ауыр болуы мүмкін. Өз банк шотыңызды күмәнді операциялар жүргізу үшін басқа адамдарға беруге болмайтынын түсіну маңызды», – деді Булаево станциясындағы Көліктегі полиция бөлімшесінің бастығы, полиция майоры Ойрат Мырзалин.

Өз кезегінде Петропавл станциясындағы Көліктегі полиция бөлімінің криминалдық полиция бөлімінің жедел уәкілі, полиция майоры Азамат Раев оқушыларды интернеттегі жұмыс ұсыныстарына мұқият қарауға шақырды.

«Сізге өзіңізді “жай ғана көмектестім” немесе “картаны уақытша бердім” деп көрінгенімен, заң тұрғысынан бұл қылмыстық схемаға қатысу ретінде саралануы мүмкін. Мұнда “зиянсыз” нұсқалар болмайды», – деді ол.

Полиция қызметкерлері жоғары сынып оқушыларын банк карталарын, құпиясөздерін, растау кодтарын және шоттарға қол жеткізу деректерін басқа адамдарға бермеуге, сондай-ақ ақша аударуға немесе қолма-қол ақшаға айналдыруға байланысты күмәнді жұмыс ұсыныстарына келіспеуге шақырды.

Жастармен өткізілетін профилактикалық кездесулер оқушылардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттыруға, сондай-ақ олардың интернет-алаяқтық схемаларына тартылуының алдын алуға бағытталған. Құқық қорғау органдарының мәліметінше, дропперлер мұндай қылмыстық схемалардың негізгі буындарының бірі болып табылады, себебі олардың шоттары арқылы ұрланған қаражат өтуі мүмкін.

Оқушыларға банк шотының пайдаланылуына қатысты күдік туындаған жағдайда, дереу банкке немесе құқық қорғау органдарына жүгіну қажеттігі де ескертілді. Заңда Қылмыстық кодекстің 232-1-бабына ескертпеде көзделген жағдайларда қылмыстық жауапкершіліктен босату мүмкіндігі қарастырылған. Атап айтқанда, жасалған құқық бұзушылық туралы ерікті түрде хабарлау және оны ашуға немесе жолын кесуге белсенді түрде ықпал ету жағдайлары қамтылады.