Петропавлда Республика күніне орай 70-тен астам сирек басылым көрмеге қойылды
Петропавлда Республика күніне орай өндіріс қызметкерлері, ауыл шаруашылығы саласының мамандары мен басшылар құрметке бөленді. Мерекелік бағдарлама марапаттау рәсімі мен концертті ғана емес, ел тарихымен танысуды да қамтыды. Сәбит Мұқанов атындағы театрдың фойесінде Қазақстанның тәуелсіздігіне арналған көрме, сондай-ақ Алматыдағы Орталық ғылыми кітапхананың сирек кітаптары мен қолжазбаларының экспозициясы ұйымдастырылды. Көрмеге қазақ ағартушылары мен жазушыларының шығармалары қойылды. Ал кейбір басылымдарда Петропавл қаласының өткенінен сыр шертетін деректер сақталған, деп хабарлайды QZ NEWS тілшісі.
Сирек кітаптар көрмесі Қазақстанның тарихи және әдеби мұрасымен танысуға мүмкіндік берді. Алматыдағы Орталық ғылыми кітапхананың сирек кітаптар, қолжазбалар және ұлттық әдебиет бөлімінің бас сақтаушысы Тимур Талғатұлының айтуынша, экспозиция облыстық мәдениет басқармасы мен Сәбит Мұқанов атындағы облыстық кітапхананың шақыруымен әзірленген. Көрме Республика күніне орайластырылып, «Оқитын ұлт» бағдарламасы аясында ұйымдастырылды.
«Көрмеге 70-тен астам атаудағы басылым қойылды. Олардың қатарында қолжазбалар, қазақ ағартушыларының, жазушылары мен драматургтерінің алғашқы басылымдары бар. Біз келушілерге еліміздің тарихы мен мәдениеті үшін маңызы зор кітаптарды көрсетуді мақсат еттік», – деді Тимур Талғатұлы.
Көрмедегі ерекше құнды жәдігерлердің бірі – 1908 жылы жарық көрген Мұхаммед Аррамсидің кітабы. Онда Қазан, Бұлғар және Қазақ хандықтары туралы баяндалады. Алайда келушілердің назарын тек кітаптың мазмұны ғана аудармайды. Басты бетінде «Қызылжар» деген атауы бар мөр сақталған. Бұл дерек қаланың осындай атауы ХХ ғасырдың басында да кейбір құжаттарда қолданылғанын көрсетеді. Бас сақтаушының айтуынша, мөрдің ізі 1917 жылғы революцияға дейін басылған болуы ықтимал.
Тарихтың осындай шағын дерегі көне кітап пен көрме ұйымдастырылған қаланың арасындағы байланысты көрсетеді. Мұндай ерекшеліктер өңір тарихын оқулық беттері арқылы ғана емес, түпнұсқа құжаттар негізінде де тануға мүмкіндік береді.
Экспозициядан Солтүстік Қазақстанға қатысты басылымдарды да көруге болды. Олардың қатарында көрнекті ақын Мағжан Жұмабаевтың алғашқы кітаптары, қазақтың тұңғыш ғалымы Шоқан Уәлихановқа арналған еңбектер мен материалдар, сондай-ақ Сәбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов және басқа да жазушылардың шығармалары бар. Келушілер қолжазбалармен, машинкаға басылған нұсқалармен және алғашқы баспа өнімдерімен танысты.
Көрмеден ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» тізіміне енген материалдар да ерекше орын алды. Мұндай құжаттар зерттеушілер үшін ғана емес, тарихқа, әдебиетке және халықтың рухани мұрасына қызығатын барша жұрт үшін құнды.
Орталық ғылыми кітапхананың қоры 1940–1950 жылдары белсенді түрде толықтырыла бастады. Кейінгі онжылдықтарда ұйымдастырылған экспедициялар нәтижесінде кітапхана қоры одан әрі ұлғайды. Бүгінде Тимур Талғатұлының айтуынша, кітапхана қорында әртүрлі басылымдардың жалпы саны шамамен 5,8 миллионға жетеді.
Петропавлдағы көрме мерекелік шара аяқталғаннан кейін де жұмысын жалғастырды. Бұл қала тұрғындарының көне кітаптар мен қолжазбаларды тамашалауына мүмкіндік берді. Экспонаттар ел тарихы ірі оқиғалар мен белгілі тұлғалардың есімдерінен ғана тұрмайтынын еске салды. Оның маңызды бөлігі – бүгінге дейін сақталған құжаттар, көне мөрлер мен білімді келер ұрпаққа жеткізетін кітаптар.