СҚ мемлекеттік архивінің директоры Сәуле Мәлікова заманауи архив қызметінің міндеттерін жаңа Конституция нормаларымен байланыстырды
Архив маманы үшін Конституция – азаматтардың құқықтары мен мемлекеттік құрылымның негіздерін айқындайтын Ата Заң ғана емес. Ол – белгілі бір дәуірдің құжаты, уақыт өте келе ел тарихының бір бөлігіне айналатын тарихи дерек. Осы тұрғыдан алғанда құжаттық мұраны сақтау ерекше маңызға ие. Бұл туралы QZ NEWS тілшісі хабарлайды.
Солтүстік Қазақстан мемлекеттік архивінің директоры Сәуле Мәлікова жаңа ҚР Конституциясының арнайы басылымын облыс әкімі Ғауез Нұрмұхамбетовтің қолынан алды. Ата Заң 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданып, 1 шілдеде күшіне енді.
Конституцияның 3-бабында Қазақстан Республикасының қызметінің негізгі қағидаттарының қатарында тарихи-мәдени мұраны сақтау тікелей көрсетілген. Сонымен бірге адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын сақтау, заң мен тәртіптің үстемдігі, қоғамдық диалогты дамыту және ұлттық мәдениетті қолдау қағидаттары бекітілген.
Архив саласы үшін бұл ережелердің маңызы зор. Архив құжаттары өткен оқиғалар, мемлекеттік мекемелер, кәсіпорындар мен елді мекендердің тарихы, сондай-ақ адамдардың тағдыры туралы деректерді сақтауға мүмкіндік береді.
«Архив – жай ғана құжаттар сақталатын орын емес. Бұл – мемлекеттің жады, оның тарихы мен дамуының айғағы. Құжаттар өткенді зерттеуге, азаматтардың құқықтарын қорғауға және ұлттық мұраны сақтауға негіз болады», – деді Сәуле Мәлікова.
Заманауи архив жұмысы қорларды сақтаумен ғана шектелмейді. Негізгі бағыттардың бірі – оларды цифрландыру және қажетті ақпаратты алуға барынша қолайлы жағдай жасау. Конституция адам мен азаматтың құқықтарын бекітеді, ал ақпаратқа қол жеткізу мәселелері арнайы заңнамамен де реттеледі.
«Біз архив қорларын цифрландыру жұмыстарын жалғастырып, мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жетілдіріп келеміз. Зерттеушілерге, студенттерге, журналистерге және өз елінің, өз өңірінің тарихына қызығушылық танытатын барлық азаматқа қажетті жағдай жасауға тырысамыз», – деді архив басшысы.
Құжаттарды сақтау ұрпақтар сабақтастығы тұрғысынан да маңызды. Архив материалдары жекелеген тарихи оқиғаларды қалпына келтіруге ғана емес, қоғам өмірінің қалай өзгергенін, қалалар мен ауылдардың, кәсіпорындар мен мекемелердің қалай дамығанын бақылауға мүмкіндік береді.
«Өткенді есте сақтамай, болашақты сенімді түрде құру мүмкін емес. Архив құжаттары тарихты адамдардың тағдыры мен нақты оқиғалар арқылы көруге мүмкіндік береді. Сондықтан оларды сақтау – бүгінгі қоғам алдындағы ғана емес, келешек ұрпақ алдындағы да жауапкершілік», – деп атап өтті Сәуле Мәлікова.