Тарихи үкім: Заңгерлер Яна Легкодимованың өліміне қатысты істегі маңызды жайтты атап өтті
Яна Легкодимованың өлімі бойынша шығарылған өмір бойына бас бостандығынан айыру үкімінен кейін жәбірленуші тараптың өкілі Ажар Әбділ сот шешімімен толық келісетінін және оны тарихи деп санайтынын айтты, деп хабарлайды QZ NEWS Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.
«Мен еліміздегі осындай істерді мұқият бақылап жүремін. Өзім білетіндей, кәмелетке толмаған балаларды өлтіру, педофилия және соған ұқсас қылмыстардан бөлек, мұндай қылмыс түрі бойынша шығарылған бұл – жалғыз өмір бойына бас бостандығынан айыру үкімі», – деді ол.
Оның айтуынша, бұл нәтижеге Янаның анасы, полиция, тергеу, прокуратура және соттың бірлескен жұмысы арқасында қол жеткізілді. Ол сотталушылардың үкімге шағым түсіретініне сенімді. Әбілдіннің сөзінше, үкім жарияланған сәтте айыпталушылар да, олардың ата-аналары да «ештеңе айтпаған» және наразылық білдірмеген.
Адвокат Халида Ажигұлова Қазақстанда алғаш рет әйелді өлтіру ісі бойынша өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалғанын баса айтты.
«Бұл – тарихта алғаш рет әйелді өлтіру, фемицид фактісі үшін өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалған жағдай. Бұған дейін 20–25 жыл берілетін. Тіпті Салтанат Нүкенова ісінде де, Қуандық Бишімбаевтың оны қаншалықты қатыгездікпен өлтіргенін көрсек те, өмір бойына жаза тағайындалмаған еді», – деді ол.
Ол Қазақстанда жыл сайын ондаған фемицид тіркелетінін, бұл статистиканың өзгермей тұрғанын еске салды. Адвокаттың айтуынша, Яна Легкодимова ісінде тергеудің жұмысы мен отбасының табандылығы шешуші рөл атқарған.
«Іс барысының жария болуы бүкіл елге Янаны қандай қатыгездікпен өлтіргенін және іздерді қалай жасыруға тырысқанын көрсетті. Осы қатыгездікті ескере отырып, өмір бойына бас бостандығынан айыру – жалғыз дұрыс шешім», – деді Ажигұлова.
Адвокаттың айтуынша, Яна Легкодимова ісі бойынша үкімнің қайта қаралуы екіталай. Ол Қазақстанда әйелдерді өлтіру бойынша көбіне ер адамдарды өлтіру істерімен салыстырғанда жеңілірек жаза берілетінін, әсіресе тұрмыстық зорлық-зомбылық пен интимдік серіктестер арасындағы кісі өлтіру жағдайларында бұл айқын көрінетінін атап өтті.
«Сондықтан бұл үкім тарихи болып отыр – алғаш рет әйелді өлтіргені үшін өмір бойына жаза тағайындалды», – деді ол.
Адвокат болашақта сот тәжірибесі өзгереді деген үміт білдіріп, қылмыстық заңнамада әйелдерге өшпенділік немесе гендерлік зорлық-зомбылық негізінде жасалған кісі өлтіруге қатысты жеке жауапкершілікті бекітуді ұсынды.
Адвокат Абзал Қасымжанов та әріптестерінің пікірін құптады. Оның айтуынша, Яна Легкодимова ісіне дейін әйелді өлтіру бойынша ең ұзақ мерзім – 24 жыл – Қуандық Бишімбаевқа тағайындалған.
«2021 жылдың желтоқсанында Қазақстан өлім жазасын толық жойды, ал өмір бойына бас бостандығынан айыру ең жоғары жазаға айналды. Легкодимова ісінде прокуратура дәл осы жазаны сұрады. Мұндай шешім «ерекше қоғамдық қауіптілікпен», алдын ала сөз байласумен, қатыгездікпен, салқынқандылықпен, іздерді жасырумен және айыпталушылардың өлімнен кейінгі «аморальды әрекеттерімен» түсіндірілді», – деді ол.
- Абзал Қасымжановтың айтуынша, Қазақстанда қазір шамамен 200 адам өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын өтеп жатыр. Ол өмір бойына жаза тағайындалған бірқатар резонанстық істерді атап өтті:
- 2006 жылы бұрынғы полиция қызметкері Рустам Ибрагимов саясаткер Алтынбек Сәрсенбаевты өлтіргені үшін сотталып, өмір бойына жаза алды;
- 2012 жылы Владислав Челах 15 адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды;
- 2018 жылы экс-банкир Мұхтар Әблязов 2004 жылы «ТұранӘлем» банкінің басшысы Ержан Тәтішевті өлтіруді ұйымдастырғаны үшін сырттай өмір бойына сотталды;
- 2020 жылы Игентай Сопыжанов үш жастағы баланы өлтіргені үшін өмір бойына сотталды;
- 2022 жылы «Ақбұлақ атқышы» атанған 54 жастағы Игорь Дужнов бес адамды өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды.