Тәжірибе станциясының технологтары СҚО аудандарында егінді қалай сақтауға болатындығы жайында ойларымен бөлісуде
Жиын-кеңесте егін жинау науқанына дайындық мәселелері талқыланды. «Солтүстік Қазақстан ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС басқарма төрағасы Виталий Зайка аграршыларға ауа райы күрделі болған жағдайда да тұрақты өнім алуға мүмкіндік беретін технологиялар туралы айтып берді, деп хабарлайды QZ NEWS тілшісі.
Тәжірибе станциясының басшысы атап өткендей, биылғы вегетациялық кезең диқандар үшін оңай болған жоқ. Көктем мен жаздың алғашқы жартысы әдеттегіден айтарлықтай жылы болып, жауын-шашын мөлшері нормадан әлдеқайда төмен болды.
«Мамырдан шілдеге дейінгі кезеңдегі орташа температура климаттық нормадан шамамен 3,5 градусқа жоғары болды, ал жауын-шашын мөлшері норманың небәрі 70 пайызын құрады. Жоғары температура жауған жаңбырдың тиімділігін де төмендетеді. Сондықтан өсімдіктер ылғал тапшылығын сезінуде», – деді Виталий Зайка.
Өнімді ылғал қоры бойынша Ақжар, Есіл және Тайынша аудандарында жағдай аса күрделі қалыптасты. Ал Жамбыл, Тимирязев, Уәлиханов аудандарында және Шал ақын ауданында топырақтың ылғалмен қамтамасыз етілу деңгейі жоғарырақ.
Топырақ құнарлылығын сақтау мәселесіне де ерекше назар аударылды. Солтүстік Қазақстан облысы минералды тыңайтқыштарды енгізу көлемі бойынша елде көш бастап келеді. Соңғы 10 жылда мемлекеттік қолдаудың арқасында оларды пайдалану көлемі айтарлықтай артқан. Дегенмен мамандар бұл көрсеткіштің әлі де жеткіліксіз екенін айтады.
«Біз айтарлықтай нәтижеге қол жеткіздік. Алайда ғылыми негізделген нормаларға әлі де ұмтылуымыз керек. Әсіресе фосфорлы тыңайтқыштарды қолдану көлемін арттыру маңызды. Себебі егістік алқаптардың басым бөлігінде фосфор мөлшері төмен болып отыр», – деп атап өтті спикер.
Ал топырақтағы азот қоры бойынша жағдай анағұрлым қолайлы. Тәжірибе станциясының мәліметінше, ауыл шаруашылығы алқаптарының 60 пайыздан астамында азот мөлшері орташа немесе жоғары деңгейде. Органикалық тыңайтқыштарды қолдану және нөлдік өңдеу технологияларымен қатар бұл тәсілдер топырақ құнарлылығын сақтауға мүмкіндік береді.
Виталий Зайка органикалық егіншілікті дамыту жұмыстары туралы да айтып берді. 2023 жылдан бастап тәжірибе станциясы бес мың гектардан астам аумақта тиісті технологияларды енгізіп келеді. Мұнда жыл сайын өсімдік шаруашылығы, мал азығын өндіру және мал шаруашылығы бағыттары бойынша өндірістің еуропалық сертификаттауы жүргізіледі. Кәсіпорын Қазақстанда мал шаруашылығы саласында еуропалық сертификаты бар жалғыз ұйым болып отыр.
Станция алқаптарында жаңа дақылдар мен мал ұстаудың заманауи технологиялары сынақтан өткізілуде. Атап айтқанда, ауруларға төзімділігімен және тағамдық құндылығының жоғарылығымен ерекшеленетін жаздық тритикале өндірісі дамытылуда. Сондай-ақ малды суару, азықтандыру, таразылау және жәндіктерден қорғау үдерістерін автоматтандыруға мүмкіндік беретін «ақылды жайылымдар» технологиясы енгізілуде.
Ғалымдар күздік дақылдарды зерттеуге де үлкен көңіл бөліп отыр. Бірнеше жыл жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде мамандар егіс жүргізудің ең тиімді мерзімдерін анықтады. Күздік бидайды 25-30 тамыз аралығында, ал қара бидайды 5-10 қыркүйек аралығында себу тиімді.
Семинарға қатысушылардың ерекше қызығушылығын жаздық бидай бойынша жүргізілген тәжірибелердің нәтижелері тудырды. Жаздың басындағы құрғақ ауа райы мен маусымның ортасында жауған жауын-шашын биыл 20 мамырдан кейін жүргізілген егістіктердің өнімділігі жоғары болғанын көрсетті.
«Биылғы маусым егіс мерзімдерін оңтайлы сақтаудың және әр жылдың ауа райы жағдайын ескерудің қаншалықты маңызды екенін тағы бір мәрте көрсетті», – деді Виталий Зайка.
Семинарға қатысушылар зерттеу нәтижелерімен танысып қана қоймай, тәжірибелік егістіктерді тікелей алқапта көруге мүмкіндік алды. Ғалымдардың айтуынша, мұндай алаңдар аграршыларға түрлі технологиялардың тиімділігін іс жүзінде бағалап, өз шаруашылықтарына ең қолайлы шешімдерді таңдауға мүмкіндік береді.
Жиын соңында тәжірибе станциясының басшысы биыл кәсіпорын үшін ерекше жыл екенін атап өтті. Биыл мекеме өзінің 70 жылдығын атап өтуде. Кәсіпорын Солтүстік Қазақстан облысындағы ауыл шаруашылығының тиімділігін арттыруға бағытталған жаңа технологияларды әзірлеу жұмыстарын жалғастырып келеді.