2026 жылы Қазақстанда өмір сүру деңгейі қаншалықты қымбаттады
2025 жылы жан басына шаққандағы өмір сүру деңгейі 13,7%-ға өсті. Нәтижесінде айына жан басына шаққандағы өмір сүруге керекті ең төменгі сома 57 200 теңгені құрады, деп хабарлайды QZ NEWS NUR.KZ-ге сілтеме жасай отырып.
Қазақстанда жан басына шаққандағы аймақтық өмір сүру деңгейі (ӨСД) деп аталатын көрсеткіш бар. Бұл статистикалық орташа қазақстандықтың айына өзінің ең негізгі қажеттіліктерін өтеу үшін қажет соманы көрсетеді.
2025 жылдың желтоқсан айының нәтижелері бойынша, Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, бұл ең төменгі сома 57 200 теңгені құрайды. Ол бір айда 0,9%-ға, ал жыл ішінде бірден 13,7%-ға өсті.
Сарапшылардың есептеуі бойынша, бұл соманың 55%-ы, яғни шамамен 31 460 теңге азық-түлік тауарларына, ал қалған 45%-ы, яғни 25 740 теңге қажетті бұйымдар мен ақылы қызметтерге жұмсалуы тиіс.
ӨСД азық-түлік себетінің құнына байланысты, ал азық-түлік бағасы барлық жерде бірдей болмағандықтан, өмір сүруге керекті ең төменгі сома да елдің аймағына қарай айтарлықтай ерекшеленеді.
Мысалы, 2025 жылдың желтоқсанында ең жоғары өмір сүру деңгейі Маңғыстау облысында тіркелді – айына жан басына шаққанда 66 933 теңге. Алматы облысында 66 933 теңге. Астана үшінші орында болды – 60 922 теңге.
Алматы қаласында ӨСД 60 378 теңгені, ал Шымкентте – 56 049 теңгені құрайды. Ең төменгі өмір сүру деңгейі Батыс Қазақстан облысында тіркелді – 50 728 теңге.
Іс жүзінде ӨСД тек аймаққа ғана емес, сонымен қатар адамның жынысына және жасына да байланысты. Мысалы, жұмыс істей алатын жастағы еркектер үшін өмір сүру деңгейі 67 949 теңгені, ал әйелдер үшін – тек 53 959 теңгені құрайды. Зейнеткерлер үшін бұл сома 53 532 теңге, 13 жасқа дейінгі балалар үшін – 46 042 теңге, 14-17 жас аралығындағы жігіттер үшін – 72 309 теңге, ал қыздар үшін – 55 409 теңге. Айта кетейік, аймақтық ӨСД-ны «Республикалық бюджет туралы» заңмен белгіленетін және зейнеттер мен жәрдемақыларды есептеу үшін қолданылатын өмір сүру деңгейімен шатастырмау керек. Ол, айтпақшы, 2026 жылы да өсті, бірақ тек 10%-ға.