Конституциялық реформа: түзетулер Қазақстан Конституциясы мәтінінің 84 пайызына әсер етеді
Қазақстан Республикасы Конституциялық соты төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституциялық реформа жөніндегі комиссия мүшелеріне ҚР Конституциясына енгізілетін түзетулердің жинақталған жобасын таныстырды. Құжат азаматтардан, саяси партиялардан, қоғамдық ұйымдар мен сарапшылардан түскен барлық ұсыныстар ескеріле отырып әзірленіп, қалыптастырылған, деп хабарлайды QZ NEWS.
Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, жаңартылған Конституция жобасында Кіріспе, 11 бөлім және 104 бап қамтылған. Екі жаңа бөлім енгізілген — «Халық кеңесі» және «Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу». Сондай-ақ тағы төрт бөлімнің атауы өзгертілген.
Жалпы алғанда, өзгерістер мен толықтырулар Негізгі заңның барлық бөлімдерін қамтып, 77 бапқа түзету енгізілген. Бұл Конституция мәтінінің 84 пайызын құрайды.
«Ұсынылған өзгерістер — тұжырымдамалық көзқарастарды жаңартатын, құқықтық нақтылықты нығайтатын және Негізгі заңның сапасын арттыратын маңызды әрі жан-жақты ойластырылған қадам», — деді Конституциялық комиссия мүшесі.
Жинақталған жоба бойынша жұмысты білікті заңгерлер мен лингвистерден құралған жұмыс топтары қатар жүргізуде. Бақыт Нұрмұханов мамандар құқықтық нормаларды дұрыс баяндау, мағыналық сәйкессіздіктерді, әртүрлі түсіндірмелер мен екіұштылықтарды болдырмау бағытында ауқымды жұмыс атқарғанын атап өтті.
Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, жинақталған жобада көрсетілген жаңашылдықтар Қазақстанның конституциялық негіздеріне тікелей қатысты. Олар Негізгі заңның келбетін түбегейлі өзгертіп, алдағы институционалдық және құрылымдық қайта құрулар үшін зор әлеуетке ие.
«Адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын іске асыру және қорғау кепілдіктері күшейтіледі. Президенттік басқару нысаны сақтала отырып, бірыңғай мемлекеттік билікті ұйымдастыру жүйесі едәуір өзгереді», — деді Конституциялық сот төрағасының орынбасары.
Сондай-ақ ол негізгі өзгерістерді атап өтті: бір палаталы Парламенттің жаңа үлгісі енгізіледі, азаматтардың мемлекеттік істерді басқаруға қатысу нысандары кеңейтіледі, құқық қорғау тетіктерінің тиімділігі мен Конституциялық соттың Конституция үстемдігін қамтамасыз ету жөніндегі қызметі күшейтіледі.
Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, конституциялық жаңалықтар мемлекеттің миссиясын, оның функцияларының мазмұнын жаңаша түсіндіруге, мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар мен азаматтар арасындағы өзара қатынастардың қағидаттарын айқындауға, сондай-ақ азаматтық қоғам институттарын мемлекеттік маңызы бар міндеттерді шешуге кеңінен тартуға мүмкіндік береді.
«Бұл Конституция мазмұнының түбегейлі жаңарып, қайта қалыптасуы туралы айтуға негіз береді», — деп түйіндеді ол.