Солтүстік Қазақстан облысының кітапханалары Жасанды интеллект жылына орай цифрлық хабтарға айналады
2026 жылды Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев цифрландыру және жасанды интеллектті дамыту жылы деп жариялады. Сәбит Мұқанов атындағы облыстық әмбебап- ғылыми кітапхана директоры Бейбітгүл Әбілмәжинова дәстүрлі оқу залдарын заманауи зияткерлік хабтар мен білім беру алаңдарына айналдыратын кешенді цифрлық трансформация жоспарын таныстырды, деп хабарлайды QZ NEWS.
Жаңа экожүйенің негізін «РАБИС» автоматтандырылған жүйесі мен «Qyzylzhar kitaphanasy» электронды кітапханасы құрайды. Бұл жай ғана деректер базасы емес, сирек басылымдар мен архивтік қорларға цифрлық өмір сыйлайтын өлкетану ресурстарының ауқымды генераторы. 2025 жылға қарай жүйелі цифрландыру көлемі едәуір артып, солтүстікқазақстандықтарға жергілікті қорлармен қатар KazNEB, ЛитРес және Сбер электронды кітапханасы секілді әлемдік платформаларға қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік берді.
2025 жылдың ақпанында елдегі алғашқы «AI Zhan» нейроассистентінің іске қосылуы нағыз серпіліс болды. OpenAI әзірлеген ChatGPT платформасы негізінде жасалған бұл виртуалды көмекші тәулік бойы тач-панельдер мен қашықтан қызмет көрсету арналары арқылы қолжетімді. «AI Zhan» жұмыс кестесі туралы ақпарат беріп қана қоймай, пайдаланушылармен толыққанды диалог жүргізіп, қызығушылықтарына сай әдебиеттерді іріктеуге және цифрлық ресурстарды пайдалануды үйретуге көмектеседі. Сонымен қатар жасанды интеллект элементтері кітаптарды автоматты индекстеуде және «С. Мұқановтың дауыстық архиві», Шоқан Уәлиханов пен Федор Достоевский хат алмасуларының интерактивті маршруттары сияқты бірегей жобаларды әзірлеуде қолданылуда.
Бүгінде СҚО кітапханасы – технологияларды тәжірибе жүзінде меңгеру орталығы. Мұнда «Мейкерспейс» кеңістігі жұмыс істейді, онда жастар робототехника, 3D-модельдеу және VR (виртуалды шынайылық) бағыттары бойынша тегін білім алады. 2026 жылдың қаңтарынан бастап QR-код арқылы қызмет көрсету жүйесі енгізіліп, оқырмандарды тіркеу үдерісі жедел онлайн форматқа көшірілді.
Ауыл кітапханашыларына ерекше көңіл бөлінуде. Кітапхана тарихында 28 халықаралық грант тартылып, олар мамандарды оқытуға бағытталды. Бүгінде ауыл қызметкерлері – SMM-мамандар және онлайн іс-шаралардың модераторлары ретінде тікелей эфирлер өткізіп, Омбы, Қазан және Иркутск қалаларындағы әріптестерімен теле көпірлер ұйымдастыруда.
Директордың айтуынша, ауыл тұрғындарының технологияларға тең қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін компьютерлік парк пен сканерлерді жаңарту жұмыстарын жалғастыру қажет. Цифрлық трансформация – бұл тек техникамен қамту емес, әрбір облыс тұрғынына ақпаратты нақты уақыт режимінде қолжетімді, түсінікті әрі пайдалы ететін орта қалыптастыру.